آزمون ترم اوّل علوم و فنون ادبی یازدهم انسانی (مدرسه‌ی شهید سلطانی): به صورت دیجی فرم

نام و نام خانوادگی خود را وارد نمایید *

تایید

رباعی زیر سروده‌ی کیست؟

«کس نیست که تا بر وطن خود گرید/ بر حال تباه مردم بد گرید

دی بر سر مرده‌ای دو صد شیون بود/ امروز یکی نیست که بر صد گرید»

(0.5 نمره)

نجم‌الدّین رازی

نجم‌الدّین کبری

عطار نیشابوری

کمال‌الدّین اسماعیل

تایید

وزن مقابل کدام مصراع درست است؟ (0.5 نمره)

منزل آسایش من محو در خود گشتن است (فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن)

مرغ بی‌پر به چه امید قفس را شکند (فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن)

جز غبار از سفر خاک چه حاصل کردیم (فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن)

آدمی در عالم خاکی نمی‌آید به دست (فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن)

تایید

کدام قالب‌های شعری در سبک عراقی رواج بیشتری داشتند؟ (0.5 نمره)

مثنوی و قصیده

قصیده و قطعه

مثنوی و غزل

غزل و قصیده

تایید

در بیت «خروشی برآمد ز دشت و ز شهر/ غم آمد جهان را از آن کار بهر»، کدام کلمات، «مجاز» دارد؟ (0.5 نمره)

دشت، جهان

شهر، جهان

خروش، غم، کار

دشت، شهر، جهان

تایید

کدام کتاب، بازنویسی‌ای به زبان ساده از کتاب کلیله و دمنه است؟

(0.5 نمره)

انوار سهیلی

بابرنامه

ظفرنامه

محاکمه‌اللغتین

تایید

با توجّه به سبک عراقی کدام گزینه درست است؟ (0.5 نمره)

ذهن‌گرایی و توجّه به دنیای بیرون

واقع‌گرایی و توجّه به دنیای بیرون

ذهن‌گرایی و توجّه به دنیای درون

واقع‌گرایی و توجّه به دنیای درون

تایید

جمله‌ی زیر از کدام کتاب است و بیانگر چیست؟

«امیر تیمور به من دستور داد که ساده بنویسم؛ به طوری که عامه‌ی مردم بفهمند.»

(0.5 نمره)

بابر نامه، رواج تاریخ‌نویسی به نثر ساده.

بابر نامه، به وجود آمدن ضعف و سستی در نثر.

ظفرنامه‌ی شامی، رواج تاریخ‌نویسی به اسلوب ساده.

ظفرنامه‌ی شامی، به‌وجود آمدن سستی و ضعف در ساخت دستوری جملات نثر.

تایید

مرز پایه‌های آوایی و تقطیع کدام مصراع، در تصویر زیر، درست مشخّص شده است؟ (0.5 نمره)

گرم از دست برخیزد که با دلدار بنشینم

بیفشان جرعه‌ای بر خاک و حال اهل دل بشنو

دمی با غم به سر بُردن جهان یک سر نمی‌ارزد

مرا مهر سیه چشمان ز سر بیرون نخواهد شد

تایید

بیت «مرا نیمه‌جانی که در خور بُوَد/ به دست آورم از ره دهقنت»، یادآور کدام شاعر است؟ (0.5 نمره)

سیف‌الدّین فرغانی

سعدی شیرازی

سلمان ساوجی

ابن یمین

تایید

«عشاق‌نامه» و «جمشید و خورشید»، به ترتیب، از آثار کیست؟ (0.5 نمره)

سلمان ساوجی، خواجوی کرمانی

فخرالدّین عراقی، سلمان ساوجی

خواجوی کرمانی، سلمان ساوجی

خواجوی کرمانی، فخرالدّین عراقی

تایید

کدام کتاب، شرح احوال بیش از صد تن از شاعران ایرانی است؟ (0.5 نمره)

بهارستان

نفحات الانس

تذکره الاولیا

تذکره‌ی دولتشاه

تایید

وزن کدام بیت، «ناهمسان» است؟ (0.5 نمره)

تو را چون صبح خندان آفریدند/ مرا چون ابر گریان آفریدند

چیست این سقف بلند ساده‌ی بسیار نقش/ زین معمّا هیچ دانا در جهان آگاه نیست

درخت دوستی بنشان که کام دل به بار آرد/ نهال دشمنی برکن که رنج بی‌شمار آرد

هرگز نمیرد آن که دلش زنده شد به عشق/ ثبت است بر جریده‌ی عالم دوام ما

تایید

آثار زیر، به ترتیب، به شیوه‌ی کدام شاعران به نگارش درآمده است؟

«تحفه‌الاحرار، بهارستان، نفحات الانس»

(0.5 نمره)

نظامی، سعدی، عطار

سعدی، عطار، نظامی

عطار، سعدی، نظامی

نظامی، عطار، سعدی

تایید

در کدام گزینه، به ترتیب، نام دو کتاب مربوط به جریان «ساده‌نویسی» و «پیچیده‌نویسی» دیده می‌شود؟ (0.5 نمره)

طبقات ناصری، تاریخ وصّاف

تاریخ وصّاف، مرصاد العباد

مرصاد العباد، طبقات ناصری

تاریخ جهانگشا، تاریخ وصّاف

تایید

در کدام گزینه «اضافه‌ی تشبیهی» دیده نمی‌شود؟ (0.5 نمره)

تو صبحی او چراغ ار دل پذیرد/ چراغ آن به که پیش از صبح میرد

در دل سعدیست چراغ غمت/ مشعله‌ای تا ابد افروخته

هست طومار دل من به درازای ابد/ برنوشته ز سرش تا سوی پایان تو مرو

این سرشک آتشین کز دیده می‌بارد چراغ/ تخم مهری در دل پروانه می‌کارد چراغ

تایید

کدام گزینه درست است؟ (0.5 نمره)

نثر فنّی در قرن ششم ضعیف می‌شود و در قرن هفتم با سیطره‌ی مغولان بر ایران از بین می‌رود.

نثر فنّی در قرن هفتم ضعیف می‌شود و در قرن نهم با سیطره‌ی ایلخانیان بر ایران از بین می‌رود.

نثر فنّی در قرن هفتم ضعیف می‌شود و در قرن هشتم با سیطره‌ی تیموریان بر ایران از بین می‌رود.

نثر فنّی در قرن هشتم ضعیف می‌شود و در قرن نهم با سیطره‌ی تیموریان بر ایران از بین می‌رود.

تایید

در کدام گزینه، «مجاز» دیده می‌شود؟ (0.5 نمره)

جهان عاشقی پایان ندارد

جهان دل نهاده بر این داستان

جهان از اولیا خالی نباشد

تا جهان است بقا بادت مانند جهان

تایید

در کدام بیت، «ادات شبیه»، به‌کار نرفته است؟ (0.5 نمره)

سرشکم گر بود خونین عجب نیست/ من آن نخلم که در خون ریشه دارم

دلی نازک بسان شیشه دارم/ اگر آهی کشم اندیشه دارم

صد دل اندر زلف شب گون سوخته است/ گوییا در شب چراغ افروخته است

دل چون چراغ سوخته شد ز آتش فراق/ از شام غم هنوز به تاریکی اندرم

تایید

در میان آثار زیر، چند اثر منظوم دیده می‌شود؟

«فیه ما فیه، مجالس سبعه، عشاق‌نامه، جمشید و خورشید، موش و گربه، صد پند، تحفه‌الاحرار، گلستان، بوستان، مکاتیب»

(0.5 نمره)

چهار

سه

پنج

شش

تایید

نام رکن‌ زیر، چیست؟

U U _ _

(0.5 نمره)

فعلاتن

فاعلن

مستفعل

فاعلاتن

تایید

کدام کتاب، از نخستین و مهم‌ترین آثار در علم عروض است؟ (0.5 نمره)

تذکره‌ی دولتشاه

المعجم فی معاییر اشعار العجم

تایید

چه کسی غزل عارفانه را به کمال رساند؟ (0.5 نمره)

مولانا

خواجو

سعدی

حافظ

تایید

مرز پایه‌های آوایی در کدام مصراع درست نیست؟

(0.5 نمره)

باده‌نوشی که در او روی و ریایی نبود (با دِ نو/ شی کِ دَ رو/ رو یُ ر یا/ یی نَ بُ وَد)

ز نغمه تا خدا یک کوچه راه است (زِ نَغـ مِ تا/ خُ دا یِک کو/ چِ را هست)

جان بدهند و در زمان زنده شوند عاشقان (جان بِ دِ هَن/ دُ دَر زَ مان/ زِن دِ شَ وَن/ د عا شِ قان)

الهی سینه‌ای ده آتش‌افروز (اِ لا هی سیـ/ نِ ای ده آ/ ت شف روز)

تایید

کدام گزینه با ویژگی‌های زبانی شعر سبک عراقی همخوان نیست؟ (0.5 نمره)

گرت رای جنگ است جنگ آزمای/ ورت رای برگشتن ایدر مپای

به خشم رفته‌ی ما را که می‌برد پیغام/ بیا که ما سپر انداختیم اگر جنگ است

بیاض ساعد سیمین مپوش در صف جنگ/ که بی تکلف شمشیر لشکری بزنی

ناوک غمزه بیار و رسن زلف که من/ جنگ‌ها با دل مجروح بلاکش دارم

تایید

کدام گزینه، درباره‌ی ویژگی‌های ادبی سبک عراقی درست نیست؟

(0.5 نمره)

شعر در این دوره از دربار خارج شد.

غزل عارفانه و عاشقانه رواج یافت.

توجّه به علوم ادبی کمتر شد.

قصیده از رونق افتاد.

تایید

کدام گزینه درباره‌ی کتاب «لمعات» درست نیست؟ (0.5 نمره)

اثر فخرالدّین عراقی است.

در قالب مثنوی سروده شده است.

موضوع آن سیر و سلوک عارفانه است.

از آثار قرن هفتم است.

تایید

بیت زیر، از چند پایه‌ی آوایی تشکیل شده است؟

«در این درگاه بی چونی همه لطف است و موزونی/ چه صحرایی چه خضرایی چه درگاهی نمی‌دانم»

(0.5 نمره)

شش

شانزده

هشت

چهار

تایید

کدام عامل سبب کم‌رنگ شدن قصیده و رونق گرفتن غزل شد؟ (0.5 نمره)

فاصله گرفتن شاعران از دربار.

روحیه‌ی تسامح و تساهل.

حمله‌ی ویرانگر مغولان.

اعتقاد به قضا و قدر.

تایید

در کدام بیت، تشبیه بلیغ اسنادی دیده نمی‌شود؟ (0.5 نمره)

رخسار تو آتش است آری/ بی‌شک ز دمیدن فروزد آتش

آتش خشم فرو خور، که سراپای پلنگ/ از برون دادن این آتش پنهان داغ است

از رفتن گل صحن چمن نوحه سرایی است/ هر برگ خزان آینه‌ی مرگ نمایی است

ظرافت آتش افروز جدایی است/ ادب آب حیات آشنایی است

تایید

نمودار هجایی برابر کدام مصراع، در تصویر زیر، نادرست است؟ (0.5 نمره)

دلم سر به هامون رها می‌پسندد

هر گه که دل به عشق دهی خوش دمی بود

دلبری برگزیده‌ام که مپرس

آب زنید راه را هین که نگار می‌رسد

تایید

«شوخ طبع آگاه» و «فرمانروای مُلکِ سخن»، به ترتیب، یادآور نام کدام شاعران است؟ (0.5 نمره)

عبید زاکانی و سعدی

حافظ و سعدی

عبید زاکانی و حافظ

سعدی و حافظ

تایید

در کدام گزینه، همه‌ی ویژگی‌های فکری شعر سبک عراقی به‌درستی ذکر شده است؟ (0.5 نمره)

غم‌گرایی، فراق، باور به قضا و قدر، رواج روحیه‌ی عرفانی

غم‌گرایی، وصال، باور به اختیار و ارداه، رواج روحیه‌ی عرفانی

شادی‌گرایی، فراق، باور به قضا و قدر، رواج روحیه‌ی حماسی

شادی‌گرایی، وصال، باور به اختیار و اراده، رواج روحیه‌ی حماسی

تایید

در کدام بیت، «تشبیه گسترده» دیده نمی‌شود؟ (0.5 نمره)

روح بی پندار، زر بی غش است/ آتش است این خودپسندی، آتش است

آز چون آتش است تن هیزم/ آب و آتش به هم چه آمیزم

رفت برون بسان آب از ره دیده خون دل/ آتش دل برون نرفت از جگرم، دریغ من

پس زندگی یاد کن روز مرگ/ چنانیم با مرگ چون باد و برگ

تایید

وزن کدام بیت با سایر ابیات، یکسان نیست؟ (0.5 نمره)

تو را آتش عشق اگر پر بسوخت/ مرا بین که از پای تا سر بسوخت

به دنبال محمل چنان زار گریم/ که از گریه‌ام ناقه در گل نشیند

پس زندگی یاد کن روز مرگ/ چنانیم با مرگ چون باد و برگ

ز خاک آفریدت خداوند پاک/ پس ای بنده افتادگی کن چو خاک

تایید

ویژگی‌های شعری «سلمان ساوجی»، «خواجوی کرمانی»، «حافظ» و «ابن یمین»، به ترتیب، در کدام گزینه دیده می‌شود؟

الف) غزل‌های او بر حافظ نیز تأثیرگذار بوده است.

ب) قدرت شاعری خود را در قطعه‌های اخلاقی آشکار کرده است.

پ) در غزل توجّه خاصی به سعدی و مولوی داشته است.

ت) با تلفیق عشق و عرفان، غزل فارسی را به کمال رساند.

(0.5 نمره)

الف، پ، ب، ت

پ، الف، ت، ب

پ، ب، ت، الف

الف، ت، پ، ب

تایید

کدام بیت با بیت زیر، هم‌وزن نیست؟

«ز خال عنبرین افزون ز زلف یار می‌ترسم/ همه از مار و من از مهره‌ی این مار می‌ترسم»

(0.5 نمره)

گرفتم سهل سوز عشق را اوّل، ندانستم/ که صد دریای آتش از شراری می‌شود پیدا

چه فارغ‌بال می‌گشتم در این عالم، اگر می‌شد/ غم امروز چون اندیشه‌ی فردا فراموشم

تا چند مرا از خود ای دوست جدا داری/ من هیچ نمی گویم، آخر تو روا داری

چو عاشق می‌شدم گفتم که بردم گوهر مقصود/ ندانستم که این دریا چه موج خون‌فشان دارد

تایید

کدام گزینه برای پُر کردن جاهای خالی در جمله‌های زیر مناسب است؟

سبک عراقی از اوایل قرن «.............» تا اوایل قرن «..................» به مدّت «..................» سال، سبک غالب متون ادب فارسی بود. مغولان در اوایل قرن «...............» به نواحی مرزی ایران حمله کردند. بزرگانی چون «.....................» و عطار نیشابوری در یورش مغولان کشته شدند. «..................»، مدّاح جلال‌الدّین خوارزمشاه نیز به دست مغولان کشته شد.

(0.5 نمره)

هفتم، دهم، سیصد، هفتم، نجم‌الدّین کبری، کمال‌الدّین اسماعیل

هشتم، دهم، دویست، هفتم، نجم‌الدّین کبری، کمال‌الدّین اسماعیل

هفتم، دهم، سیصد، ششم، نجم‌الدّین رازی، جمال‌الدّین عبدالررزّاق

هفتم، نهم، دویست، ششم، نجم‌الدّین رازی، جمال‌الدّین عبدالرزّاق

تایید

چه کسانی در حوزه‌ی ادبی هرات، ترکی‌نویسی و ترکی‌گویی را تشویق می‌کردند؟ (0.5 نمره)

سلطان حسین بایقرا و امیر علیشیر نوایی

امیر تیمور و امیر علیشر نوایی

سلطان حسین بایقرا و ظهیرالدّین بابر

امیر تیمور و ظهیرالدّین بابر

تایید

با توجّه به مصراع اوّل بیت زیر، در کدام گزینه «طرفین تشبیه» به درستی ذکر شده است؟

«برآمد پیلگون ابری ز روی نیلگون دریا/ چو رای عاشقان گردان چو طبع بیدلان شیدا»

(0.5 نمره)

مشبّه (نیلگون)، مشبّهٌ‌به (پیلگون)

مشبّه (ابر)، مشبّهٌ‌به (پیل)

مشبّه (پیلگون ابر)، مشبّهٌ‌به (نیلگون دریا)

مشبّه (پیل)، مشبّهٌ‌به (ابر)

تایید

در کدام گزینه، به مهم‌ترین ویژگی زبانی سبک عراقی اشاره شده است؟ (0.5 نمره)

درهم آمیختگی مختصات نو و کهن.

از شمار واژگان فارسی اصیل کاسته شده است.

شمار واژگان عربی افزایش یافته است.

پیروی از ویژگی‌های زبانی سبک عراقی.

تایید